‘Fantastische’ Leeslijst: Het vloekhout – Johan de Boose

Samenvatting inhoud:
Een olijfboom op een heuvel in Palestina is getuige van een brute verkrachting van een mooi meisje. Ze raakt zwanger en geeft het leven aan Jesoea, een dromerige jongeman die filosofeert. De boom wordt omgekapt en een stuk ervan wordt gebruikt voor de kruisiging van deze Jesjoea. Het stuk hout transformeert en beschikt vanaf dan over magische krachten: het kan praten en het wekt een bijzondere lust op bij wie het aanraakt. Door spelingen van het lot raakt het stuk hout op drift en komt terecht bij een toneelmeester die op zoek is naar een stut voor zijn decor. Dit is het begin van een reis door de Europese geschiedenis, belandt bij de Romeinse keizer en tuimelt vandaaruit door de Europese geschiedenis, waar het op cruciale momenten opduikt.
Na eeuwen in een veenmoeras te hebben gelegen pikken orthodoxe monniken hem op en wordt hij beschilderd. Hier transformeert hij tot icoon. Een andere relikwie, de lijkwade, vertelt hem wat er op hem is geschilderd: Maria, maar niet de Maria die hij verkracht heeft zien worden. De ogen van deze Maria zijn gesloten en de legende gaat dat wie écht gelooft haar ogen geopend ziet. Het hout ontmoet niemand die beweert dat de ogen geopend zijn.
Als icoon is hij meer waard dan als stuk hout en zijn reis gaat verder. Hij ontmoet de Russische tsaar, mohammedaanse geleerden, uitvinders, de paus, fascisten en communisten, schilders, wetenschappers en terroristen.
Het hout, nu icoon en later iconisch (let op de ironie), maakt onderweg kennis met andere beroemde relikwieën zoals teennagels, de lijkwade en een stuk voorhuid. Al deze relikwieën hebben zo hun eigen gedachten over hun bestaan en over het icoon.
De reis duurt lang en bevat sprongen in de tijd (de middeleeuwen worden in z’n geheel overgeslagen), maar het vloekhout bekijkt de geschiedenis met ironie en met verwondering, maar niet met onwelwillendheid, de handelingen van machthebbers, gelovigen en de gewone mens.

Conclusie:
Vooral geschikt voor gevorderde lezers in de bovenbouw door de schrijfstijl met moeilijke woorden, lange zinnen en het gebruik van literaire stijlfiguren zoals ironie. Er is veel kennis nodig van de Europese geschiedenis en het Christendom. Gelaagd verhaal voor wie geïnteresseerd is in geschiedenis en religie.

Context:
Dit boek schreef De Boose met een beurs van het Vlaams Fonds voor de Letteren. Het belandde op de shortlist voor de Libris Literatuurprijs 2019, maar won deze prijs niet. Het werd wel bekroond met de (Vlaamse) Prijs voor het Spirituele Boek 2019. Met andere titels won hij o.a. de Halenwijnprijs en de Cutting Edgeprijs.