Titel: De schreeuw van de griffioen
Auteur: F.P.G. Camerman
Uitgever: Rimnosk (eigen beheer)
ISBN: 9789083104911 (paperback), 9789083104997 (e-book)
Jaar van uitgave: 2020
Aantal pagina’s: 392
Genre: historische sciencefantasy
Verkrijgbaar als: paperback en e-book
Verkrijgbaar bij: bibliotheek, online bibliotheek, boekhandel (op bestelling)
Steekwoorden: Romeinen, goden, veldslagen, meeslepende historische fantasy, speelt zich af in lage landen

Samenvatting inhoud:
Het verhaal begint midden in de actie als een Keltische stam de Romeinen bevecht bij een rivier. Als zoon van een krijgsman moet ook Malderik Boduognati meevechten, hoewel hij liever muziek maakt. Tijdens de aanval zien de strijders een fel licht in de hemel. Malderik overleeft de veldslag ternauwernood en zijn vader, die nu tot aanvoerder is gekozen, beraamt een waanzinnig ambitieuze list om het voltallige Romeinse leger in een hinderlaag te lokken. Dit plan mislukt en leidt tot een enorme veldslag. Malderik wordt door de goden gedwongen een geallieerde leider te doden en wordt daarom gevangengezet vóór de strijd, waardoor hij die als enige strijder van zijn stam overleeft. De ironie wil dat het de Romeinen zijn die hem bevrijden. Hij weet echter te ontsnappen en vlucht naar het moeras waar de vrouwen en kinderen van zijn stam zich verborgen houden. Daar ziet hij zijn moeder, zus en het meisje op wie hij een oogje heeft, terug. Zijn stamgenoten zien hem echter als een verrader en dwingen hem opnieuw te vluchten.
Een tweede verhaallijn heeft te maken met het licht in de hemel dat de strijdende Kelten hebben gezien. Dit blijkt een ruimteschip dat is neergestort met aan boord een priesteres van een sinds lang verdwenen volk, die is teruggestuurd om hulp te vragen aan haar goden. Haar volk werd eeuwen geleden meegenomen door buitenaardse wezens en op een verre planeet tewerkgesteld, maar de priesteres is in al die tijd nauwelijks ouder geworden. Ze probeert de goden te benaderen in de Achtergrond (een ‘schaduwwereld’) en merkt dat haar goden niet meer bestaan. Ze gaat op weg naar het zuiden, op zoek naar haar achtergebleven dochters.
Een derde verhaallijn gaat over een arm meisje dat door een priester is gekocht om hem te helpen met de riten. Zij vlucht weg omdat ze net als Malderik naar het noorden wordt geroepen door de goden. De priesteres onderschept haar echter en besluit haar op te leiden in haar oude geloof. Malderik komt als enige in het verlaten noorden, waar hij de inmiddels vervallen tempel van de priesteres vindt en door de goden in de Achtergrond wordt getrokken. Zij vertellen hem van de verloren stammen die lang geleden werden weggevoerd, en van de boodschapster die teruggekeerd is, en sturen hem als hun eigen boodschapper naar die verre wereld.
Conclusie:
Een goed geschreven verhaal over een onderbelichte periode in de voor-Belgische geschiedenis, dat uitstekend onderzocht is. Het verhaal is uitdagend en biedt voor liefhebbers van geschiedenis aanknopingspunten, maar geeft door de sciencefiction- en fantasy-elementen net dat beetje extra voor de liefhebbers van ‘fantastische’ literatuur.
Context:
Filip P. G. Camerman is Vlaams en werkt als IT’er. Hij heeft zijn boek in eigen beheer uitgegeven. Zijn onderzoek naar de feiten verantwoordt hij aan het einde van de roman in een Historische Noot, wat enkele elementen uit het boek in context plaatst en diepgang geeft.
Dit is zijn debuut en het boek vormt eerste deel van een trilogie. Deel 2 heeft als titel De wil van de goden en deel 3 De wens van Adans gezant. Deel 1 is goed los te lezen.

Beoordeling:
In De schreeuw van de griffioen wordt een vrij onbekende periode uit de Vlaamse geschiedenis gekozen als uitgangspunt van het verhaal. Beschreven wordt de strijd tussen de Kelten en de Romeinen, waarin historische en fictieve personages rondlopen en hun deel in de strijd leveren. Er is nauwkeurig onderzoek gedaan naar deze periode. Hoofdpersonage Malderik is fictief, maar voelt levensecht en hij ontwikkelt gedurende de vertelling. Het historische verhaal wordt doorspekt met fantasy- en sciencefiction-elementen. Malderik ontdekt dat hij bovenaardse krachten heeft en met de goden kan spreken. Het mysterie zit hem in het achterhalen wat er met de ‘verdwenen volkeren’ is gebeurd. Dit deel 1 is op zichzelf te lezen, al blijven er vragen onbeantwoord en personages onderbelicht. De bijpersonages zijn minder goed uitgewerkt.
Verzorgd taalgebruik, weinig spelfouten. Wel hier en daar typisch Vlaams taalgebruik, zoals woordvolgorde in werkwoordsvormen en enkele uitdrukkingen. De goden in deze roman spreken een Vlaams dialect, wat hen een bijzonder karakter geeft.
De Gallo-Romeinse geschiedenis wordt nauwkeurig beschreven en daardoorheen loopt het ‘fantastische’ verhaal waarin de auteur speculeert over wat er met de verdwenen volkeren kan zijn gebeurd. De manier waarop de goden en mensen met elkaar omgaan, is grillig en wisselvallig en past bij de beeldvorming die we over de goden van die periode hebben.
De ‘fantastische’ elementen zijn subtiel verwerkt en zijn geloofwaardig. Omdat het verhaal goed gedocumenteerd is (de historische feiten kloppen), krijgt het geheel een legitimiteit die bij andere verhalen soms mist.
Enige kennis van deze periode is op zijn plaats, omdat sommige verwijzingen anders niet helemaal te begrijpen zijn. Het verhaal beschrijft het slagveld tussen de Kelten en Romeinen zeer nauwkeurig, maar dit maakt ook dat het leestempo traag is en er veel concentratie en geduld van de lezer wordt verwacht.
Chronologische opbouw vanuit verschillende perspectieven.
De nadruk ligt op de historische elementen, waar subtiel fantasy- en sciencefictionfragmenten doorheen zijn geweven. Het bouwt op naar het tweede deel dat hoogstwaarschijnlijk speculatiever is dan dit deel. Toch vormen alle ‘fantastische’ elementen een integraal onderdeel van het boek en zonder deze zou het verhaal iets missen.
Camerman speculeert over wat er gebeurd kan zijn met de ‘verloren stammen’ uit de voor-Belgische geschiedenis. Hij geeft hier een sciencefictiondraai aan. Ook de keuze voor een periode uit de (Belgische) geschiedenis is origineel. De uitwerking van de fantastische elementen (de Achterwereld, contact met goden en de hint naar een reis naar buiten de aarde) is origineel in combinatie met de geschiedkundige feiten.
Denkvragen:
1. De verloren stammen van België zijn echt verdwenen; het is een historisch feit. Wat denk jij dat er met ze is gebeurd?
2. Hoe zijn de ‘fantastische’ elementen in het boek verweven met de geschiedenis? Kun jij zonder onderzoek ontdekken wat geschiedenis is en wat verzonnen is?
3. Geschiedenis wordt verteld door de overwinnaars. In hoeverre is daar in dit boek sprake van, zowel in het fictieve verhaal als in wat we echt weten van deze gebeurtenissen en personages? Kun je aanwijzen waar de auteur gaten opgevuld heeft of dingen veranderd heeft om ze in zijn verhaal te laten passen?
4. Mogen goden mensen misbruiken voor hun eigen doeleinden? Waarom zouden ze de verloren stammen belangrijker vinden dan de nu aanwezige?
Denkopdracht:
1. Zoek gedichten, liederen en/of toneelteksten op van de historische gebeurtenissen of over de historische figuren in dit boek. Hoe verhouden die zich tot het verhaal dat je gelezen hebt? Wat is fictie en wat is echt gebeurd? En hoe betrouwbaar zijn de literaire teksten die je gevonden hebt en de bronnen waarop ze zijn gebaseerd? Welke dingen kunnen mooier gemaakt zijn of zijn overdreven?
2. Kruip in de huid van een van de personages of een bard die over de gebeurtenissen uit dit verhaal hoort. Hoe zou jouw beschrijving van de strijd of de gebeurtenissen eromheen eruitzien? Beschrijf datzelfde vervolgens vanuit iemand die aan de andere kant staat.
Informatie voor de docent
Thematiek
Geloof, overlevingsdrang, verraad
Motieven
Visioenen van Malderik
Links:
* F.G.P Camerman
